تعیین پلی‌مورفیسم متابولیکی در جمعیت ایرانی

وجود تفاوتهای بین فردی در فارماکوکینتیک داروها، امروزه یک پدیده کاملا شناخته شده است . پاسخهای درمانی متفاوت حاصل از تجویز دوزهای یکسان داروهای مختلف ، به یک گروه بیمار تحت درمان، موید این ادعا است . از مهمترین عوامل موثر در تفاوتهای بین فردی در فارماکوکینتیک ، اختلاف در تحمل اشخاص سو متابولیزه کردن داروهاست . هر چند عوامل تغذیه‌ای، محیطی، سن، کالا ، کاربرد همزمان از داروهای دیگر و وجود بیماریهای زمینه‌ای نیز در این امر دخالت دارند، عمده‌ترین اختلاف را روندهای متابولیکی ابداع مینمایند و اصول ژنتیک در تعیین چگونگی متابولیسم داروها کاملا موثر است . عمده‌ترین راههای متابولیسم اکسیداسیون و استیلاسیون میباشد که آنزیمهای انجام‌دهنده این واکنشها عمدتا در کبد مستقر هستند. طی سه دهه تازه مسیرهای اکسیداتیو مختلفی در متابولیسم داروها شناسائی گردیده که بر همین اساس در قدرت متابولیزه‌کنندگی برخی داروها در بین یک جمعیت توزیع چندگانه (پلی‌مورفیسم) وجود دارد و با بررسیهای انجام یافته همه جمعیت بر اساس میزان توانائی متابولیسم داروها به گروههای مختلف تقسیم‌بندی میشوند. فنوتیپ تعیین نسبت متابولیکی اشخاص میباشد و روندیست که در تعیین چگونگی وضعیت یک سیستم آنزیمی بکار میرود و اساس این مطالعه را تاسیس میدهد. پی‌آمدهای بالینی مربوط به نوع فنوتیپ هم در ارتباط با عوارض جانبی داروها و هم در زمینه بیماریهای مختلف مورد پژوهش قرار گرفته و ارتباطات مشخص و قطعی در این زمینه دیده شده است . با توجه به موارد ذکر شده، اهمیت شناخت پلی‌مورفیسم و تبعات آن در مسائل فارماکوکنیتیکی و بالینی روشن میگردد که ما را بر آن داشت که به جستجو این پدیده در جمعیت ایرانی که تاکنون این پژوهش روی انها صورت نگرفته بود، بپردازیم. با جستجو داروهای مختلف و با توجه به این مطلب که اکثراً داروهای سرشار مصرف عمدتا از مسیر آنزیم دبریزوکین‌هیدروکسیلاز (CYP450 II D6) متابولیزه میشوند و نظر به اهمیت این داروها این مسیر سو مطالعه انتخاب گردید. در این مطالعه برای تعیین فنوتیپ از دکسترومتورفان که یک داروی ضد سرفه معمولی و بی‌خطر است ، کاربرد گردید. اساس عمل، تجویز یک تک‌دوز دکسترومتورفان به داوطلبان سالم، جمع‌آوری ادرار برای یک دوره هشت ساعته، تعیین مقدار دارویی که به صورت دست‌نخورده در ادرار دفع شده و نیز متابولیت تولید شده (آزاد و تام) در ادرار با کاربرد از دستگاه HPLC می‌باشد. جستجو داده‌های حاصل نشان میدهد که بر اساس آنتی امروزی انتخاب شده در جمعیت ایرانی سه فنوتیپ کاملا متمایز و قابل بازشناسی دیده میشود. 6.94 درصد اشخاص متابولیزه‌کننده ضعیف 30.69 درصد اشخاص متابولیزه‌کننده‌های متوسط و 62.37 درصد متابولیزه‌کننده قوی هستند که مطابق داده‌های مورد انتظار از نژاد سفید می‌باشد. با توجه به این مطلب که فاصله بین نسیت متابولیکی (PMs) با بقیه اشخاص بسیار افزون بود و با اطمینان بالایی می‌توان آنها را بازشناسی داد (P<0.0001) و کم و افزون کردن عدد آنتی‌امروزی در نتایج تغییری به وجود نمی‌آورد و نتایج حاصله همخوانی کاملی با گزارشات قبلی مورد انتظار دارد، نیاز به انجام آزمون در تعداد نمونه افزون دیده نمی‌شود و می‌توان همین نتایج را بر همه کشور تعمیم داد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *